sobota, 27 października 2018

Na tapecie. Wyniki finansowe LOT

Źródło: Business Insider:
I link do artykułu, w którym znajduje się ocena prezesa Milczarskiego, jako człowieka odpowiedniego na trudne czasy (zwolennik "dzikiego kapitalizmu") oraz nieodpowiedniego na czasy, w których pracowników nie tylko się rozlicza i wyznacza im zadania, ale trzeba umieć z nimi rozmawiać i motywować ich nie tylko pieniędzmi:
Kim jest Rafał Milczarski

Obawiam się, że państwo w zarządzaniu swoimi firmami zbyt wielu menadżerów wyciagnelo że szkoły Sachsa i innych bankopodobnych embiejów. A tu wystarczyło posłać rozsądnego Piechotę, i firma może zacznie normalnie funkcjonować. Ale straty poniesione przez brak woli normalnych rozmów będzie pewnie odbijać miesiącami.

Mamy rynek pracownika. Pracowników dziś - czy to się komuś podoba, czy nie - należy szanować. Być może wymusi to albo zmianę myślenia menedżerów, albo zmianę ... samych menedżerów. Nie, to nie prognoza, to pewne. Bo żaden właściciel przedsiębiorstwa nie pozwoli sobie na długotrwałe straty finansowe i wizerunkowe, nawet jeśli jest nim państwo.

piątek, 26 października 2018

Rynek matrymonialny zabija równouprawnienie

Kobieta chce być Kopciuszkiem i poluje na bogatego księcia, mężczyzna chce być zbawcą i autorytetem dla swej biednej lubej. Mężczyzna jest leniwy, a kobieta ambitna i zdecydowana.

- Już tak nie jest? - zakrzykną obrońcy równouprawnienia.
- Otóż jest! - odpowiadam - I mam do tego fakty, których nie zawaham się użyć.

Wg Angory w ub.r. ok. 4,7 tys. małżeństw zawarły Polki (głównie) i Polacy z cudzoziemcami i cudzoziemkami. Ale nie ma tu  równości stron. Otóż "najczęstszymi partnerami polskich kobiet stają się Anglicy (603), Niemcy (342) i Włosi (211)". Natomiast "Polacy żenią się głownie z Ukrainkami (505), Rosjankami (140) i Białorusinkami (118).

Wnioski:
  • Migracja matrymonialna kobiet odbywa się ze wschodu na zachód - w kierunku wyższego PKB na mieszkańca i w kierunku rosnącej roli feminizmu.
  • Kobiety zrobią wszystko, nawet chętnie się przeprowadzą do innego kraju, byle znaleźć swego księcia, oczywiście byłoby znacząco lepiej, gdyby był to książę dobrze sytuowany.
  • Za to mężczyźni nigdzie nie migrują (w końcu to leniwe plemię), oni ... czekają.
  • Ale jak w Polsce pojawią się imigrantki z krajów o patriarchalnych tradycjach, które jeszcze potrafią prać i gotować, stają się one wymarzonymi żonami Polaków.

Dzieje się w Locie. Czy stony pójdą po rozum do głowy?

Dzieje się w firmie Lot. Jak podaje prasa:

"Rada nadzorcza PLL LOT S.A. podjęła dziś decyzję o oddelegowaniu członka rady nadzorczej pana Bartosza Piechoty do czasowego pełnienia funkcji członka zarządu PLL LOT S.A. Panu Bartoszowi Piechocie powierzone zostało zadanie prowadzenia dialogu społecznego oraz negocjacji z protestującymi związkami zawodowymi" - czytamy w czwartkowym komunikacie spółki.
Jak poinformowano, Piechota jest adwokatem, ekspertem w zakresie rozwiązywania sporów. Ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego a także Cardiff University Law School.
Czytamy następnie w kolejnym komunikacie, że:

"Dosłownie przed chwilą zostało wystosowane do związków zawodowych i do protestujących zaproszenie - bezwarunkowe, w dowolnej reprezentacji - dzisiaj na godzinę 15 do wzięcia udziału w rozmowach. Te rozmowy w imieniu zarządu PLL LOT poprowadzi pan wiceprezes Piechota" - powiedział dziennikarzom Kubicki. "Liczymy, że protestujący wyznaczą reprezentację do wzięcia udziału w tym spotkaniu (...) i że to będzie pierwsze spotkanie, otwierające, umożliwiające zakończenie tego protestu, strajku jak najwcześniej" - dodał.
Być może oznacza to, że strony sporu wreszcie pójdą po rozum do głowy. Na razie mieliśmy do czynienia tylko z eskalacją konfliktu, gdyż za takową na pewno można uznać z jednej strony wystawianie not do zapłaty kilkuset tysięcy złotych na osoby fizyczne, a z drugiej - żądań odwołania prezesa. Obie strony okopały się na swoich pozycjach, jak podczas pierwszej wojny światowej i chyba ... były gotowe na długotrwały bój i straty. Problem w tym, że dopiero co wyprowadzona z kłopotów finansowych firma jest bardzo wrażliwa na straty. A te - wydaje się - są dziś niezmiernie dotkliwe:
  • finansowe - strajk i odwołane loty mogą "zjeść" z trudem wypracowane zyski;
  • handlowe - konkurencja chętnie przejmie loty Lotu;
  • wizerunkowe - o firmie mówi się ostatnio tylko źle, albo bardzo źle.
    W ub.r. Lot zaczął zarabiać, ale nie jest potentatem rynkowym. Dane: www.pasazer.com
Cały bajzel może popsuć też pomysł jaśnie panującego nam pana premiera z wielkim portem lotniczym dla wielkiej linii. Port może i ma być wielki, ale linia chyba niekoniecznie. Zresztą zastanówcie się państwo sami, jak często w ostatnich latach latacie Lotem? Rzadko? No właśnie. Do Wlk. Brytanii latają różne Wizz Airy i Ryanairy. Do Turcji, Grecji i Hiszpanii - Enter Airy, Travel Service'y i Turkish Airlines'y. Lotu, przykro to mówić, tam nie ma. Pozostały mu regularne połączenia do USA i jeszcze parę innych.

A w tle bez będącego na razie na deskach kreślarskich "lotniska marzeń" kwitną nasze porty regionalne:

W pierwszych trzech kwartałach br. 13 polskich portów regionalnych obsłużyło prawie 21,9 mln pasażerów, czyli o 3,2 mln więcej (17,1 proc.) w porównaniu do tego samego okresu 2017 r. - wynika z danych Związku Regionalnych Portów Lotniczych. (...) Jak poinformował w czwartek Związek, po dziewięciu miesiącach 2018 r. pięcioma największymi portami regionalnymi w ruchu całkowitym były: Kraków z 5,06 mln obsłużonych podróżnych, Katowice (3,97 mln), Gdańsk (3,88 mln), Wrocław (2,59 mln) oraz Modlin (2,33 mln). (...) Pod względem wzrostu liczby obsługiwanych pasażerów liderem w pierwszych trzech kwartałach br. okazały się Katowice, które obsłużyły o 844 tys. pasażerów więcej, niż w tym samym okresie 2017 r. Drugi był Kraków, gdzie ruch wzrósł o 705 tys. osób, trzeci Poznań z ruchem pasażerskim większym o 588 tys. podróżnych, czwarty Wrocław (389 tys.), a piąty Gdańsk (317 tys.). (...) Po pierwszych trzech kwartałach 2018 r. polskie porty regionalne miały 62-proc. udział w całości ruchu pasażerskiego w Polsce (według ZRPL podobny udział miały w całym 2016 r.; w ub. roku było to 61 proc.). Łącznie obsłużyły 35,4 mln pasażerów, a Lotnisko Chopina - 13,5 mln.
Nie przeczę, że mnie taka sytuacja niezmiernie cieszy. Jestem kibicem rozwoju regionalnego, a nie pompowania wszystkich środków do stolicy. Stąd, szkodliwy dla lotnisk regionalnych, pomysł budowy jednego wielkiego centralnego lotniska, mnie nie przekonuje. Jestem pewien, że zamiast tego, można rozbudować pozostałe obiekty w kraju.
Liczba pasażerów po 3 kwartałach 2018 r. - poszczególne lotniska

niedziela, 21 października 2018

Jesień z rachunkowością. Zasady istotności i ostrożności

Zasada istotności

  • Należy ująć wszystkie istotne zdarzenia. Konsekwentnie można odejść od bardziej skomplikowanych metod, jeżeli nie będzie to miało istotnego wpływu na wartość aktywów, zobowiązań oraz wyniku finansowego.
  •  Ustawa precyzuje zasadę następująco:

„Określając zasady (politykę) rachunkowości, należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, przy zachowaniu zasady ostrożności. Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku określonego w ust. 1. »czyli stosować politykę i zasady rachunkowości tak, aby rzetelnie i jasno wykazać stan majątkowy i wynik finansowy«”.


Interpretacja:
Stosując tę zasadę, można odstąpić od pewnych obowiązków i stosować pewne uproszczenia, jednakże należy postępować tak, aby nie popełnić istotnego błędu.

Nie amortyzuje się długopisów

Nieruchomość to aktywo rzeczowe, inwestycyjne lub zapas - w zależności od przeznaczenia
Przykłady:
  • Ustawa zawiera szereg wyłączeń dla drobnych jednostek, w tym w szczególności mniejsze jednostki mogą prowadzić swoje księgi tylko lub głównie wg zasad podatkowych.
  • Znaczącym uproszczeniem jest naliczanie okresów i odpisów amortyzacyjnych wg zasad podatkowych, mimo, że faktyczne okresy użytkowania aktywów w jednostce mogą być inne. Postępuje tak wiele przedsiębiorstw, zaleca się jednakże, aby wpisać tę zasadę do polityki rachunkowości.
  • Przy szacowaniu odpisów bądź rezerw (tu nadmieniam, że to nie to samo: odpisy odnoszą się do wartości aktywów, a rezerwy dotyczą potencjalnych zobowiązań) można stosować uproszczenia, na przykład przy wyliczaniu rezerw aktuarialnych. Nie trzeba liczyć rezerwy na każdego pracownika, można ich łączyć w pewne grupy.
  • Nie zawiązuje się rezerw i nie dokonuje odpisów na sprawy mało istotne. Próg istotności warto jednak wpisać do polityki rachunkowości.
  • Rezerwę na niewykorzystane urlopy można naliczyć zbiorowo, jeśli nie zaburzy to w istotny sposób jej wartości.
  • Przy wątpliwościach co do klasyfikacji przychodu, kosztu, aktywa bądź zobowiązania stosuje się zasadę istotności: wg zasady jaka treść ekonomiczna transakcji dominuje. Na przykład jeśli nieruchomość kupiona jest jako cel inwestycyjny (zbycie po korzystnych cenach w przyszłości), a jest wynajmowana, i tak raczej ujmuje się ją jako aktywo inwestycyjne - bez naliczania amortyzacji. Decyduje główne przeznaczenie.
  • Nie rozkłada się kosztów zakupu materiałów biurowych lub innych drobnych aktywów (do określonej wartości: regulacja w polityce rachunkowości) na okresy użytkowania (na przykład zakup mebli), ewidentnie stosując zasadę istotności.
  • Jest wiele, wiele innych przykładów, w razie wątpliwości: patrz na zapisy ustawy!

Zasada ostrożności

  • Wyceniając zdarzenia gospodarcze, postępuj ostrożnie.
  • Ustawa precyzuje zasadę następująco:

„Poszczególne składniki aktywów i pasywów wycenia się, stosując rzeczywiście poniesione na ich nabycie (wytworzenie) ceny (koszty), (różnica z MSR/MSSF, gdzie możliwa jest też wartość godziwa i testy na utratę wartości) z zachowaniem zasady ostrożności”.


Interpretacja:
Stosując tę zasadę, nie należy podchodzić z nadmiernym optymizmem do wyceny zdarzeń gospodarczych i wartości aktywów i zobowiązań, należy przede wszystkim pamiętać o cyklach koniunkturalnych. Zasada jest w głównej mierze odpowiedzialna za wartość odpisów i rezerw.

Zły stan techniczny jest przesłanką do odpisania wartości aktywa

Zawiąż rezerwę na potencjalnie przegraną rozprawę sądową

Hala nie zawsze (przez cały czas) musi mieć najemcę


Przykłady:
  • Jesteś wykonawcą kontraktu budowlanego. Grożą ci kary za opóźnienia prac. Opóźnienia zostały zawinione przez podwykonawców i masz w kontraktach adekwatne zapisy. Jak podejść do kwestii rezerw? Rezerwę na własne zobowiązanie wiążemy wówczas bezwzględnie. Wiąże się ją na zdarzenia prawdopodobne. Natomiast ujęcie przychodów (tak zwana rezerwa przychodowa) jest wielce wątpliwe. Można ją zawiązać, tylko i wyłącznie, jeżeli mamy pewność jej uzyskania (zabezpieczenie transakcji).  Wiąże się ją bowiem tylko i wyłącznie na zdarzenia pewne.
  • Jeżeli dysponujesz wariantem optymistycznym oraz mniej optymistycznym dotyczącym wartości aktywa, przyjmij wg zasady ostrożności ten drugi wariant. W szczególności nie powinno się przyjmować projekcji z założeniem przyszłego wzrostu cen i zyskowności, chyba, że dane są mocno uzasadnione.
    Ceny nie zawszę będą rosły. Źródło: Forsal
  • Jeżeli nie masz pewności, że odzyskasz zapłatę z tytułu udzielonego kredytu kupieckiego (należności) - dokonaj odpisu.
  • Jeżeli nie masz pewności, czy uda ci się zbyć zapasy co najmniej po ich wartości ewidencyjnej - dokonaj odpisu.
  • Jeżeli nie przeniosłeś wszelkich (a przynajmniej kluczowych) ryzyk na nabywcę, nie ujmuj przychodu.
  • Ujmij koszty nawet nieponiesione, jeśli wiesz, że wystąpią (premia roczna płatna w przyszłości) lub jeśli istnieje domniemanie, że mogą wystąpić (uznaniowa premia roczna). 
  • Nie ujmuj do aktywów rzeczy, które są nieprzydatne ekonomicznie, na przykład maszyn, których nie da się wyremontować, opuszczonych hal grożących zawaleniem, samochodów bez ważnego przeglądu rejestracyjnego, itp.
  • Jest wiele, wiele innych przykładów, w razie wątpliwości: patrz na zapisy ustawy!

poniedziałek, 15 października 2018

Błąd Brzęczka na wagę spadku z gr. A Ligi Narodów

Mecz, trzeba przyznać słaby w naszym wykonaniu, ale nadal z korzystnym wynikiem - remisem - dobiega końca. Włosi byli lepsi, ale już są pogodzeni z tym, że nie uda im się tego dnia wygrać. Polacy są słabsi, ale fura szczęścia plus mądra gra obronna przybliża ich do końcowego gwizdka.

I cóż w tej sytuacji robi trener Brzęczek? Wpuszcza na ostatnie kilka minut ogrywanego niemiłosiernie kilka dni wcześniej Jędrzejczyka. Gość sprawia wrażenie, jakby otrzymał nokaut, ale trenerowi to nie przeszkadza. Brzęczek swoją decyzją wprowadza chaos w obronie i desygnuje na murawę gościa, któremu już nawet widownia Stadionu Śląskiego nie ufa - co werbalizuje gwizdami.

Efekt fatalnej zmiany Brzęczka jest tragiczny. Włochom spada z nieba cud. Jędza nie nadąża za Biraghim i dostajemy gola w 92. minucie.
Dobry trener winien mieć farta - to truizm. Ale decyzja Brzęczka nie była niefartowna, była po prostu głupia, nielogiczna i stało się to, co się stać musiało. Kompletnie brakło mu wyczucia, intuicji i rozumu. Po meczu, którego omal nie wygraliśmy (sytuacje Grosika), a w którym byliśmy w grze w polu drastycznie słabsi. Ale liczy się to co w sieci.

Jest coś, co mi się nie podobało też po meczu. To symbioza wypowiedzi Bońka i Brzęczka. Ta symbioza nasuwa pytanie:
- Kto, do jasnej, rządzi tą reprezentacją? Czy trener podejmuje decyzje samodzielnie?
Nasuwa się wiele wątpliwości, czy można odpowiedzieć: tak.

Gospodarka państwowa czy prywatna? Test

Niżej obiecany test. Wykonano porównanie zachowania kursów spółek WIG20 z podziałem na państwowe (WIG12P) oraz niepaństwowe (WIG8NP) na przestrzeni roku czasu. Do analizy przyjęto kursy dzisiejsze z godz. 18:30. Źródłem danych była popularna strona www.bankier.pl.

Oto efekt analizy, bez komentarza:


Oto dane źródłowe:

 Kursy z 15-10-2018 ok. godz. 18:30 











 Spółki WIG12P   1R    6M    3M    1M    7D    Aktualny 
 ALIOR       71,19         72,00         67,10         64,55         60,45         61,70   
 ENERGA       12,72         11,10           9,09           7,51           8,27           8,01   
 JSW     100,60         88,08         74,68         68,14         65,56         66,50   
 KGHM     121,40         92,30         88,70         84,84         86,78         83,78   
 LOTOS       65,61         58,60         56,96         74,70         74,12         70,44   
 PEKAO     129,70       123,50       104,95       107,50       103,05       101,35   
 PGE       13,11         10,80           9,55           8,87         10,05           9,82   
 PGNIG         6,84           6,05           5,89           6,10           6,35           6,42   
 PKNORLEN     132,00         91,00         81,98         99,42         95,46         95,48   
 PKOBP       36,59         41,25         38,39         40,50         41,58         38,50   
 PZU       47,00         42,47         38,21         38,94         39,90         39,30   
 TAURONPE         3,61           2,56           2,20           1,71           1,81           1,82   







 Spółki WIG8NP   1R    6M    3M    1M    7D    Aktualny 
 CCC     278,80       270,60       204,00       213,60       219,00       208,40   
 CDPROJEKT     117,80       122,10       192,00       182,00       163,10       158,60   
 CYFRPLSAT       25,55         25,24         23,78         22,40         22,74         22,24   
 EUROCASH       38,25         24,18         19,41         19,68         19,86         19,66   
 LPP       8 303         8 905         9 105         8 870         8 655         8 500   
 MBANK     454,40       433,80       400,00       406,20       420,60       409,20   
 ORANGEPL         5,10           5,77           4,58           4,39           4,45           4,41   
 SANPL     358,90       373,00       337,60       371,80       357,00       350,40   







 Indeksy 












 Spółki WIG12P   1R    6M    3M    1M    7D    Aktualny 
 ALIOR       100,0       101,14         94,25         90,67         84,91         86,67   
 ENERGA       100,0         87,26         71,46         59,04         65,02         62,97   
 JSW       100,0         87,55         74,23         67,73         65,17         66,10   
 KGHM       100,0         76,03         73,06         69,88         71,48         69,01   
 LOTOS       100,0         89,32         86,82       113,85       112,97       107,36   
 PEKAO       100,0         95,22         80,92         82,88         79,45         78,14   
 PGE       100,0         82,38         72,85         67,66         76,66         74,90   
 PGNIG       100,0         88,45         86,11         89,18         92,84         93,86   
 PKNORLEN       100,0         68,94         62,11         75,32         72,32         72,33   
 PKOBP       100,0       112,74       104,92       110,69       113,64       105,22   
 PZU       100,0         90,36         81,30         82,85         84,89         83,62   
 TAURONPE       100,0         70,91         60,94         47,37         50,14         50,42   
 WIG12P       100,0         87,53         79,08         79,76         80,79         79,22   







 Spółki WIG8NP   1R    6M    3M    1M    7D    Aktualny 
 CCC       100,0         97,06         73,17         76,61         78,55         74,75   
 CDPROJEKT       100,0       103,65       162,99       154,50       138,46       134,63   
 CYFRPLSAT       100,0         98,79         93,07         87,67         89,00         87,05   
 EUROCASH       100,0         63,22         50,75         51,45         51,92         51,40   
 LPP       100,0       107,25       109,66       106,83       104,24       102,37   
 MBANK       100,0         95,47         88,03         89,39         92,56         90,05   
 ORANGEPL       100,0       113,14         89,80         86,08         87,25         86,47   
 SANPL       100,0       103,93         94,07       103,59         99,47         97,63   
 WIG8NP       100,0         97,81         95,19         94,52         92,68         90,54   







 Porównanie indeksów   1R    6M    3M    1M    7D    Aktualny 
 WIG12P     100,00         87,53         79,08         79,76         80,79         79,22   
 WIG8NP     100,00         97,81         95,19         94,52         92,68         90,54   

niedziela, 14 października 2018

Gopodarka państwowa? Powoli staje się to rzeczywistością

W naszym kraju od niemal zawsze wszystko, co duże, było albo zagraniczne, albo państwowe. Nie powstał naprawdę istotny polski kapitał prywatny. W tym kontekście jeżeli rząd założył repolonizację wielu dziedzin, musiało to się skończyć upaństwowieniem gospodarki.

Czy to dobrze? Nie wiem. Tak naprawdę: czas pokaże. Jeżeli gospodarka państwowa byłaby dobrze i z sensem ekonomicznym zarządzana, może być silniejsza, niż prywatna. Bo państwo wiele może. A przede wszystkim może zmienić prawo tam, gdzie uzna to za stosowne i konieczne dla rozwoju swoich biznesów.

Ale w kontekście upaństwowienia gospodarki kilka przestróg z cytatów klasyków:
"Za protekcjonizm zawsze ostatecznie płaci konsument";
"Wszystkim socjalistom zawsze kończą się cudze pieniądze";
"Gdyby to państwo budowało londyński The Shard, nie działałyby w nim windy".
Teraz w Polsce mamy czas repolonizacji właśnie. Poprzedni rząd prywatyzował wszystko co żyje, ten zgodnie z zasadą zaprzeczenia wszystko odkupuje. Co już odkupiono? Wiele, niżej krótka lista perełek repolonizacji:
  • Alior Bank od Carlo Tassary;
  • Pekao SA od Unicredit;
  • Elektrownię Połaniec od Engie;
  • Elektrownię Rybnik od EdF;
  • Stocznię Gdańsk od Ukraińców;
  • Polimex-Mostostal od funduszu ING poprzez ARP oraz spółki energetyczne;
  • i niedawno PKL od Altury (spółka funduszu Mid Europa).
Co jeszcze pozostało do repolonizacji i, można przypuszczać, stanowi sól w oku patriotycznej gospodarki? Niżej też krótka lista:
  • STOEN, czyli warszawska energetyka w rękach, aż strach to napisać, Niemców (Innogy);
  • PKP Energetyka w rękach brytyjskich;
  • polski lider telekomunikacyjny Orange (b. TP SA) w rękach francuskich;
  • piwo bezczelnie sprzedają nam zagraniczne (holenderskie) korporacje;
  • do sprzedania na "rynku" jest jeszcze parę banków, choć trzeba się pośpieszyć, bo branża się konsoliduje w tempie szybszym od biegów Sofii Ennaoui.
Czy takich repolonizacji możemy się spodziewać w najbliższym czasie? Kto kupi te spółki? PGE, PKP, PFR, czy jeszcze inna gałąź marszu repolonizacyjnego?

W każdym razie wśród spółek WIG20 jest obecnie 12 kontrolowanych przez państwo polskie oraz 8 kontrolowanych przez inne podmioty, czytaj: prywaciarzy. Stan upaństwowienia gospodarki wg WIG20 wynosi więc 60 proc.

Czy zarządzanie państwowe jest lepsze od prywatnego? Zrobimy mały test. W kolejnym artykule zostanie wykonane porównanie indeksów WIG12P (państwowe) z WIG8NP (niepaństwowe) w okresie ostatnich 12 miesięcy.